The Joni Letters and His Years of Pilgrimage


Edith and the Kingpin


by Joni Mitchell

The big man arrives

Disco dancers greet him

Plainclothes cops greet him

Small town, big man, fresh lipstick glistening

Sophomore jive

From victims of typewriters

The band sounds like typewriters

The big man he’s not listening

His eyes hold Edith

His left hand holds his right

What does that hand desire

That he grips it so tight

Edith in the ring

The passed over girls are conferring

The man with the diamond ring is purring

All claws for now withdrawn

One by one they bring

His renegade stories to her

His crimes and his glories to her

In challenge they look on

Women he has taken grow old too soon

He tilts their tired faces

Gently to the spoon

Edith in his bed

A plane in the rain is humming

The wires in the walls are humming

Some song some mysterious song

Bars in her head

Beating frantic and snowblind

Romantic and snowblind

She says his crime belongs

Edith and the Kingpin

Each with charm to sway

Are staring eye to eye

They dare not look away

You know they dare not look away

จดหมายโจนี่ มิตเชล ถึง มูราคามิ

เฮอร์บี แฮนค็อก เป็นนักเปียโนแจ๊สในตำนานที่ยังมีชีวิตอยู่ เคยร่วมงานกับไมลส์ เดวิส ออกอัลบัมในฐานะผู้นำวงและผู้เล่นมามากมาย ชุดที่ประสบความสำเร็จอย่างสูงสุดคือ River แฮนค็อก ได้นำบทเพลงของ Joni Mitchell มาตีความอีกครั้ง อัลบัมนี้ได้รับรางวัลแกรมมี่ในฐานะอัลบัมยอดเยี่ยม ซึ่งไม่มากนักที่อัลบัมแจ๊สจะเดินทางมาถึงจุดนี้ 

เช้าวันนี้ผมกลับมาฟัง River ของเฮอร์บี แฮนค็อกอีกครั้ง และสะดุดใจกับเพลง Edith and the Kingpin ที่ร้องโดย ทินา เทอร์เนอร์ ยอดนักร้องเพลงร็อคผิวดำ มันเป็นการร้องที่ทรงพลังมาก เนื้อเพลงของโจนี่ คือเรื่องสั้นชัดๆ ลองอ่านเนื้อเพลงข้างต้นสิ มันทำให้คุณขนลุกได้เลย แล้วยังทำให้นึกถึงฉากฆาตกรรมในทวินพีคส์ ทำให้นึกถึงการบรรยายไม่กี่บรรทัดที่สุดแสนจะพิไรอย่างงดงาม หมดจดจนไม่อาจจะนั่งฟังเฉยๆ

ผมชอบเพลงแจ๊สที่ตรงที่เพลงแจ๊สต่อยอดเพลงที่เคยมีอยู่แล้ว แจ๊สนำของเก่ามาตีความใหม่ ทำให้รากฐานทางศิลปะดนตรีมันถูกอัดแน่นด้วยการกระทำซ้ำ ปรัชญามันไม่ได้อยู่ที่คุณต้องคิดอะไรใหม่ หรือ จะต้องสร้าง original ในทุกครั้งที่ขีดเส้นหนึ่งเส้น ขณะที่คนไทยเราโหยหาเอกลักษณ์เฉพาะของเรา คนไทยไม่เหมือนใคร คนไทยเก่งกว่าคนในโลกนี้ ศิลปะไทยเป็น original ไม่เคยมีใครทำได้ ไทยคิดเอง ดังนั้นเราพยายามผลักดันให้ เด็กทุกคนถูกสอนให้จะต้องโดดเด่น คิดสิ่งใหม่ๆ ทั้งที่ไม่มีรากฐานใดๆ อยู่เลย ส่วนใครที่ดัดแปลง จะถูกข้อกล่าวหาราวกับโลกนี้ต้องแตกสลาย

หนังสือเล่มใหม่ของฮารุกิ มูราคามิ Colorless Tsukuru Tazaki and His Years of Pilgrimage ฉบับภาษาอังกฤษปกแข็งเพิ่งวางตลาด หน้าปกเลิศมาก มันเป็นงานในแบบ pop art ระดับแอนดี้ วอร์ฮอล ต้องร้องว้าว ผมชอบเพราะมันเป็นการออกแบบที่ง่าย ลองคิดดูนะครับว่าทีมออกแบบปกเสนอภาพสีต่างๆ วงกลมห้าวงวางซ้อนกัน แล้วบอกว่านี่คือการออกแบบปก คนที่จะตัดสินใจใช้มันนั้นยากกว่าสิ่งใด 

มูราคามิเป็นนักเขียนที่หยิบจับวัฒนธรรม pop culture มานำเสนอได้ดีมากคนหนึ่ง เขาเขียนถึงเพลงแจ๊ส เพลงพ๊อพ เพลงร็อค เขียนถึงภาวะก้ำกึ่งของยุคสมัยใหม่ที่พัฒนาด้านวัตถุ และวิถีชีวิตอย่างไม่หยุดยั้ง นั่นคืองานในแบบโลกาภิวัฒน์ ข้ามถ่ายวัฒนธรรมเก่าใหม่ ทว่ายังลังเลที่จะเปลี่ยนแปลง ตัวละครของเขาร่วมสมัย เราสามารถเดินกระทบไหล่พวกเขาได้ตลอดเวลา การที่มันเป็นงาน pop culture เราจึงเห็นมันอย่างดาษดื่น ทว่ามูราคามิจับมาเขย่าอยู่ในงานของเขาได้อย่างถูกเวลา ดังเช่นวอร์ฮอลหยิบเอากระป๋องซุปมาทำงานศิลปะ ดังนั้นการเห็นสิ่งเหล่านี้จึงไม่ใช่การตามหา original หรือค้นหาดินแดนที่ไม่เคยมีใครพบ ซึ่งดินแดนนั้นจะมีอยู่จริงๆ หรือเปล่าก็ไม่อาจรู้

ที่มันเป็น pop art ก็เพราะเราสามารถเห็นสิ่งนี้ได้ทั่วไป แล้วการหยิบจับมาเป็นงานเชิงพาณิชย์มันก็สมต่อสิ่งที่ศิลปะ pop art นิยามขึ้นมา และหาใช่ว่าเมื่อใครสักคนผลิตงานขึ้นมาแล้ว เราจะต้องไม่เห็นใครทำซ้ำขึ้นมาอีก ดังเช่นภาพแมวเดินบนกำแพง ย่อมที่ใครจะถ่ายภาพแมวเดินบนกำแพงได้ตลอดเวลา จนกว่าจะไม่มีแมวและกำแพงนั่นแล

ในอนาคตใครที่ทำปกแบบวงกลมๆ ซ้อนกันแบบนี้ คงโดนพวกนวิจารณ์ว่าเลียนแบบมูราคามิ เป็นแน่ ไม่เชื่อลองดูสิครับ 

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s